چرا تعویض فیلتر روغن در هر بار تعویض روغن اهمیت دارد؟

تعویض روغن موتور یکی از شناخته‌شده‌ترین مراحل سرویس خودرو است، اما گاهی فیلتر روغن در این فرایند نادیده گرفته می‌شود. برخی رانندگان تصور می‌کنند اگر فیلتر هنوز ظاهر مناسبی دارد، می‌توان آن را یک نوبت دیگر نیز استفاده کرد. درحالی‌که فیلتر روغن قطعه‌ای است که در تمام مدت کارکرد موتور، آلودگی‌های موجود در روغن را به دام می‌اندازد و ظرفیت آن برای جذب این ذرات نامحدود نیست. به همین دلیل، در بسیاری از برنامه‌های سرویس، تعویض روغن و فیلتر به‌صورت هم‌زمان انجام می‌شود.

روغن موتور فقط وظیفه روان کاری قطعات را ندارد؛ بلکه در حین گردش در موتور با ذرات و آلاینده‌هایی مانند محصولات احتراق، ذرات ناشی از سایش و سایر ناخالصی‌ها نیز مواجه می‌شود. فیلتر روغن این آلودگی‌ها را از جریان روغن جدا می‌کند تا ذرات ساینده کمتر در مدار روان کاری موتور گردش کنند.

اما فیلتر نیز مانند هر قطعه مصرفی، ظرفیت مشخصی دارد. با رشد میزان آلودگی جذب‌شده، ماده فیلتر به‌تدریج پر می‌شود و توانایی آن برای ادامه کار در شرایط مطلوب کم شدن پیدا می‌کند.

نکته مهم اینجاست که تعویض روغن بدون تعویض فیلتر، لزوماً به معنای آغاز یک چرخه دقیقاً تمیز نیست. فیلتر قدیمی همچنان حاوی آلودگی‌هایی است که در سرویس قبلی از روغن جدا کرده است. علاوه بر این، اگر ظرفیت فیلتر نزول یافته باشد، توانایی آن برای جذب آلودگی‌های به‌روز نیز کمتر می‌شود.

در فیلترهای دارای سوپاپ بای‌پس، اگر مقاومت عبور روغن بیش از حد بیشتر شدن پیدا کند، این سوپاپ می‌تواند مسیر عبور روغن را تغییر دهد تا جریان روغن به موتور متوقف نشود. در این وضعیت، روغن ممکن است بدون عبور مفصل از ماده فیلتر به مدار روان کاری برسد؛ بنابراین باقی گذاشتن فیلتر فرسوده فقط مسئله تمیزی روغن نیست و می‌تواند بر کیفیت فیلتراسیون نیز اثر بگذارد.

هدف از تعویض روغن، خارج کردن روغن فرسوده و آلوده و جایگزین کردن آن با روغن مناسب و تازه است. اگر فیلتر قدیمی همچنان روی موتور باقی بماند، بخش فیلتراسیون سیستم بدون نوسازی ادامه پیدا می‌کند. به همین دلیل توصیه می‌شود فیلتر روغن همراه با روغن و در فواصل توصیه‌شده تعویض شود.

البته این به معنای آن نیست که تمام خودروها الزاماً فاصله تعویض یکسانی دارند. نوع موتور، روغن مورد استفاده، شرایط رانندگی و طراحی فیلتر می‌توانند در برنامه سرویس مؤثر باشند. باید دانست تعویض فیلتر روغن هنگام هر بار تعویض روغن، یک هزینه اضافی بی‌دلیل نیست؛ بخشی از همان سرویس روغن موتور است. فیلتر تازه کمک می‌کند روغن تازه از همان ابتدای دوره کاری با یک عنصر فیلتراسیون تازه در مدار موتور گردش کند و توانایی سیستم برای کنترل آلودگی‌ها در محدوده طراحی‌شده باقی بماند.