اگر فقط دو لاستیک نو بخریم، آن ها را روی کدام محور نصب کنیم؟

وقتی آج لاستیک‌های خودرو به پایان کار عمر خود نزدیک می‌شود، تعویض هر چهار حلقه در یک زمان بهترین روش برای حفظ تعادل چسبندگی و پایداری خودرو است. بااین‌حال، شرایط اقتصادی یا میزان متفاوت فرسودگی لاستیک‌ها ممکن است راننده را به خریداری تنها دو حلقه لاستیک نو محدود کند. در چنین شرایطی، توصیه عمومی تولیدکنندگان معتبر تایر این است که دو لاستیک نو روی محور عقب نصب شوند؛ فرقی نمی‌کند خودرو دیفرانسیل جلو، دیفرانسیل عقب یا چهارچرخ محرک باشد.

دلیل این توصیه، صرفاً محل انتقال قدرت نیست؛ بلکه به پایداری خودرو هنگام رانندگی روی سطح خیس مربوط می‌شود. لاستیک‌های نو به دلیل عمق آج بیشتر، آب را بهتر از سطح تماس خود خارج می‌کنند و در برابر پدیده آب‌لغزی یا هیدروپلنینگ مقاومت بیشتری دارند. اگر لاستیک‌های کم‌آج روی محور عقب باقی بمانند، ممکن است چسبندگی چرخ‌های عقب زودتر از چرخ‌های جلو کم شدن پیدا کند.

در صورت از دست رفتن چسبندگی محور عقب، خودرو ممکن است دچار بیش‌فرمانی شود؛ یعنی بخش عقب خودرو به سمت بیرون پیچ حرکت کند و خودرو حالت چرخش یا انحراف پیدا کند. کنترل چنین وضعیتی برای بسیاری از رانندگان دشوار است، به‌ویژه زمانی که سطح جاده خیس باشد یا خودرو در حال عبور از پیچ باشد.

در مقابل، افت چسبندگی محور جلو معمولاً به کم‌فرمانی منجر می‌شود؛ یعنی خودرو تمایل دارد به‌جای دنبال کردن مسیر فرمان، به حرکت مستقیم ادامه دهد. این وضعیت نیز خطرناک است، اما در بسیاری از شرایط برای راننده قابل‌تشخیص‌تر و قابل اصلاح‌تر است. به همین دلیل، نصب لاستیک‌های نو روی محور عقب راهکاری برای نزول احتمال بیش‌فرمانی و از دست رفتن پایداری در جاده‌های خیس خواهد بود.

خیر، در حالت معمول، دیفرانسیل جلو بودن خودرو دلیل کافی برای نصب لاستیک‌های نو روی محور جلو نیست. اگرچه چرخ‌های جلو وظیفه انتقال نیرو و بخش مهمی از فرمان‌پذیری و ترمزگیری را بر عهده دارند، اما حفظ چسبندگی محور عقب برای جلوگیری از ناپایداری ناگهانی اهمیت زیادی دارد.

البته باید دفترچه راهنمای خودرو نیز تحلیل شود؛ زیرا برخی خودروها با آرایش متفاوت لاستیک‌ها، اندازه‌های گوناگون در جلو و عقب یا الزامات خاص سیستم چهارچرخ محرک تولید می‌شوند. در خودروهای چهارچرخ محرک، تفاوت زیاد در عمق آج، اندازه یا محیط غلتشی لاستیک‌ها می‌تواند به سیستم انتقال قدرت آسیب بزند.

دو لاستیک نوین باید از نظر اندازه، نوع ساخت، شاخص بار و سرعت با مشخصات توصیه‌شده خودرو مطابقت داشته باشند. بهتر است لاستیک‌های یک محور تا حد فرصت از یک برند، مدل و طرح آج یکسان باشند. از سوی دیگر پس از نصب، بالانس چرخ‌ها، تنظیم فشار باد و در صورت نیاز، تحلیل زوایای چرخ انجام شود.

اگر تنها یک لاستیک آسیب دیده است، تعویض یک حلقه به‌تنهایی ممکن است اختلاف زیادی در میزان آج و رفتار چرخ‌ها ایجاد کند. در چنین شرایطی، معمولاً توصیه می‌شود لاستیک به‌روز با لاستیکی که بیشترین عمق آج را دارد جفت شود و این جفت روی محور عقب قرار گیرد؛ البته تصمیم نهایی باید با توجه به دفترچه خودرو و نظر متخصص تایر گرفته شود.

در حاصل، اگر فقط بودجه سفارش دو لاستیک را دارید، انتخاب معمول و ایمن‌تر این است که لاستیک‌های نو روی محور عقب نصب شوند؛ اما بهترین وضعیت همچنان تعویض هر چهار لاستیک با مجموعه‌ای هماهنگ و هم‌سطح از نظر چسبندگی و فرسودگی است.