اگر تاریخ تعویض تسمه تایم را نمی دانیم، چه کار کنیم؟

سفارش خودروی دست‌دوم گاهی با یک ابهام مهم همراه است: مشخص نیست تسمه تایم چه زمانی تعویض شده و چه مقدار از عمر آن باقی مانده است. در چنین شرایطی، نباید صرفاً به گفته عرضهنده، ظاهر تسمه یا کارکرد فعلی خودرو اعتماد کرد. تسمه تایم قطعه‌ای مصرفی است و خرابی آن ممکن است باعث برخورد سوپاپ‌ها و پیستون‌ها و وارد شدن آسیب جدی به موتور شود. زمان تعویض تسمه باید مطابق توصیه خودروساز یا سازنده قطعه تعیین شود و تأخیر در این کار می‌تواند به خرابی شدید موتور منجر شود.

نخستین اقدام، مرور دفترچه سرویس، فاکتورهای تعمیرگاه، برچسب تعویض تسمه در محفظه موتور و سوابق ثبت‌شده در نمایندگی یا تعمیرگاه قبلی است. گاهی تاریخ تعویض روی برچسبی کنار قاب تسمه یا روی درپوش موتور درج شده است. اگر خودرو از مالک قبلی سفارشاری شده، بهتر است فاکتور تعویض تسمه، نام تعمیرگاه و میزان کارکرد خودرو در زمان انجام سرویس درخواست شود.

در صورتی که هیچ مدرک قابل‌اعتمادی وجود ندارد، تاریخ تعویض را نامشخص در نظر بگیرید؛ نه اینکه آن را مطابق حدس یا ظاهر قطعه تعیین کنید.

فاصله تعویض تسمه تایم در خودروهای مختلف یکسان نیست. برخی سازندگان زمان‌بندی را مطابق مسافت پیموده شده، برخی بر پایه تعداد سال و برخی بر مبنای هر دو معیار تعیین می‌کنند. برای نمونه، تویوتا در برخی مدل‌های مجهز به تسمه تایم، تعویض دوره‌ای در حدود ۱۰۰ هزار کیلومتر را توصیه کرده است؛ درحالی‌که برای موتورهای مجهز به زنجیر تایم، برنامه سرویس متفاوتی وجود دارد.

بنابراین نباید عددی مانند ۶۰، ۸۰ یا ۱۰۰ هزار کیلومتر را به همه خودروها تعمیم داد. نوع موتور، مدل خودرو، شرایط آب‌وهوایی، میزان استفاده، ترافیک سنگین و سابقه نگهداری می‌توانند بر عمر تسمه اثر بگذارند.

باز کردن قاب و تحلیل ظاهری تسمه می‌تواند نشانه‌هایی مانند ترک، ساییدگی، روغنی شدن، پارگی دندانه‌ها یا آسیب لبه‌ها را آشکار کند؛ اما ظاهر سالم تسمه، تضمین‌کننده سلامت آن نیست. فرسودگی داخلی، کم شدن استحکام مواد و آسیب‌های ناشی از گذشت زمان همیشه با نگاه کردن به سطح تسمه قابل‌تشخیص نیستند.

به همین دلیل، اگر سابقه تعویض مشخص نباشد و خودرو به محدوده زمانی یا کیلومتری توصیه‌شده نزدیک شده باشد، تعویض پیشگیرانه معمولاً تصمیم مطمئن‌تری است. در این سرویس بهتر است فقط خود تسمه تعویض نشود؛ بلکه کشنده، هرزگردها و در صورت قرار داشتن واترپمپ در مجموعه تایم، وضعیت آن نیز مرور و در صورت نیاز همراه تسمه تعویض شود.

اگر خودرو علائمی مانند صدای غیرعادی از قسمت تایم، لرزش موتور، بدکارکردن، نشتی روغن در اطراف قاب تسمه یا مشکل در استارت دارد، نباید مسئله را به تعویق انداخت. بااین‌حال، نبود این علائم نیز به معنای سالم بودن قطعی تسمه نیست؛ زیرا تسمه تایم ممکن است بدون هشدار قبلی پاره شود.

در برآیند، اگر تاریخ تعویض تسمه تایم مشخص نیست، بهترین روش این است که سوابق مرور شود، برنامه سرویس دقیق از دفترچه یا نمایندگی به دست آید و در صورت نبود مدرک معتبر، تعویض تسمه و متعلقات آن به‌عنوان یک سرویس پیشگیرانه انجام شود. هزینه این کار معمولاً بسیار کمتر از خسارت ناشی از پارگی تسمه و تعمیر موتور خواهد بود.